Smok on the Water

Uzasadnienie do projektu ustawy o żeglarstwie rekreacyjnym

Obecnie obowiązujące regulacje prawne dotyczące uprawiania żeglarstwa pochodzą z okresu PRL. Obawa przed możliwością „opuszczenia” kraju przez żeglarzy oraz sytuacją gdzie większość jachtów była „społeczna” spowodowało, że władze PRL postawiły szereg barier administracyjnych przed żeglarzami. Stąd do dziś każda żeglująca osoba traktowana jest jak sportowiec, choć z rywalizacja sportową najczęściej nie miała do czynienia, a jachty traktowane są jak niebywale skomplikowany środek transportu. Jaskrawym tego przykładem jest traktowanie przez polskie prawo jachtów morskich na równi ze statkami floty handlowej. Taki stan prawny utrudnia rozwój żeglarstwa, hamuje rozwój działalności gospodarczej w branżach związanych z żeglarstwem i turystyką wodną.

Coraz powszechniejszą praktyką wśród polskich żeglarzy jest zdobywanie uprawnień w innych krajach lub organizacjach. Popularne są min. świadectwa ogólnoeuropejskie zgodne z ICC, państwowe Voditelj Brodice (VBr), organizacji międzynarodowych ISSA (International Sailing Schools Association) czy mające największy prestiż na świecie uprawnienia RYA (Royal Yachting Association). Uprawnienia prócz uznania dają o wiele większe uprawnienia żeglarskie niż patenty PZŻPZMiNW. Przykładowo VBr pozwala żeglować na jednostkach o wyporności 20 ton a ISSA nie ogranicza wielkości jachtu lecz wymaga aby żeglować na nim rekreacyjnie, Warto wziąć pod rozwagę, że nieuznawanie w Polsce uprawnień innych organizacji lub krajów może spowodować działania retorsyjne i nieuznawanie przez te kraje i organizacje polskich patentów żeglarskich i motorowodnych.

Zlikwidowanie istniejących barier administracyjnych stworzy szansę szybszego rozwoju gospodarczego w wielu dziedzinach. Należy tu wymienić w szczególności modernizację i budowę nowych portów jachtowych, w szczególności w rejonach nadmorskich, niezwykle ubogich w zaplecze dla turystyki żeglarskiej. Pojawi się szansa dla upadających przedsiębiorstw rybackich na przeniesienie działalności do obsługi żeglarstwa. Ułatwienia w uprawianiu turystyki na barkach wpłyną na wzrost zainteresowania śródlądowymi drogami wodnymi zastępując zamarły w poprzednich latach ruch towarowy. Większe zapotrzebowanie na jachty spowoduje rozwój przemysłu jachtowego i wzrost jego konkurencyjności na rynku międzynarodowym. Uporządkowanie spraw związanych z uznawaniem uprawnień wydanych w innych krajach, otworzy Polskę na turystów zagranicznych, dla których zarówno polskie morze jak i akweny śródlądowe są obecnie trudno dostępne.

Ustawa wprowadza do obiegu prawnego rezolucje Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 13 i 40 dotyczące zalecanych dokumentów, jakie powinny posiadać jachty a także osoby je prowadzące. Powszechność tych dokumentów w Europie połączona z gwałtownym rozwojem turystyki i rekreacji wodnej wymusza ich wprowadzenie także w Polsce. Dodatkowo ustawa wprowadza możliwość uznawania uprawnień uzyskanych w innych krajach UE, a także uprawnień sportowych. Dodatkowo zmiana art. 53a ustawy o Kulturze fizycznej pozwoli na wydawanie, w żegludze krajowej, młodzieży w wieku 13—16 lat uprawnień do prowadzenia mniejszych łodzi. Wprowadzono także możliwość uprawiania żeglugi tzw. barkami na akwenach, na których nie występuje ruch jednostek profesjonalnych itp. dla osób bez świadectw kompetencyjnych. Rozwiązanie to wzoruje się na regulacjach przyjętych w niektórych krajach europejskich, gdzie taka forma turystyki jest bardzo popularna. O wprowadzenie takiego rozwiązania postulowało m.in. Stowarzyszenie Gmin Nadnoteckich.

Wprowadzono także możliwość uprawiania żeglugi po morskich wodach wewnętrznych (Zalew Szczeciński, Zalew Wiślany, Zatoka Gdańska) w ograniczonym zakresie przez osoby posiadające uprawnienia „śródlądowe”. Warunki pogodowe (pora dzienna, wiatr o sile 5°B i dobra widzialność) będą odpowiadały warunkom żeglugi po większych z jezior mazurskich. Należy wyjaśnić, że zaliczenie wód zalewów Wiślanego i Szczecińskiego do morskich wód wewnętrznych jest spowodowane przesłankami natury administracyjnej, chodzi więc o ułatwienia formalno-prawne dla statków morskich odwiedzających Polskie porty morskie w Elblągu i Szczecinie (zalew Szczeciński przez administrację Niemiec traktowany jest jako akwen śródlądowy).

Wyeliminowane zostają istotne niekonsekwencje obecnego systemu prawnego związanego z żeglarstwem w Polsce:

Zmiany wprowadzone projektem przyczynią się do rozwoju turystyki żeglarskiej, zwłaszcza w rejonach nadmorskich, a także zwiększy się zainteresowanie cudzoziemców polskim rynkiem czarterowym (obecnie obywatele innych państw muszą posiadać polski patent żeglarski, aby legalnie prowadzić jacht pod polską banderą), wyeliminuje także patologie obecnego systemu.

Koszty opłat ponoszą zainteresowane osoby. Wpływy z tytułu wydawania dokumentów ICCICP zapewnią sfinansowanie przedsięwzięcia.

« powrót do spisu treści

Smok on the Water — biuletyn informacyjny przyjemniaczków — Nr 2
Polska Federacja Żeglarska